Τελευταία ακούω ολοένα και περισσότερο από τα χείλη των κυβερνητικών και παραταξιακών στελεχών να γίνεται λόγος περί την ανάγκη καλλιέργειας φορολογικής συνείδησης. Ωραίες κουβέντες... Σε απλά λόγια δηλαδή, να καταλάβουμε όλοι ότι πρέπει να πληρώνουμε τα χρέη μας στην Μιχαλού και να μην ανήκουμε σε μια ελίτ που απλώς ειστράττει, αφήνοντας τα υπόλοιπα –πολλά- κορόιδα να πληρώνουν για πάρτη μας. Μάλιστα... Δηλαδή, ο βασικός λόγος που το Δημόσιο δεν γεμίζει τα ταμεία του είναι η απώλεια «φορολογικής συνείδησης».
Απέναντι σε αυτό το καινοφανές επιχείρημα, το μόνο που μπορώ ν' αντιτάξω είναι οδυνηρή έκπληξη. Δουλειά τής κάθε κυβέρνησης είναι να γεμίζει τα δημόσια ταμεία, προστατεύοντας παράλληλα τους νομιμόφρονες από τους παρανομούντες. Αλίμονο αν ποντάρουμε στην καλή διάθεση του κάθε μορφής φοροφυγά μήπως και δεν επιβαρύνουμε εκείνους που δε φοροδιαφεύγουν (είτε γιατί δε θέλουν, είτε γιατί –μάλλον- δεν μπορούν). Διότι, στο κάτω κάτω, οι πολλοί πληρώνουν εκτάκτως γιατί οι λίγοι δεν πληρώνουν τακτικώς.
Φταίει μόνον η ασυνειδησία των Ελλήνων οδηγών που αγνοούμε την οδοσήμανση, μετατρέπουμε τα πεζοδρόμια σε χώρο στάθμευσης δικύκλων ή αντιλαμβανόμαστε τις διαβάσεις των πεζών στα φανάρια ως ...pole position; Φταίει ότι η καλλιέργεια της οδηγικής μας παιδείας εξαντλείται στο «φακελάκι» που εξαγοράζει την υπογραφή του εξεταστή και την κρατική σφραγίδα στο δίπλωμα; Ή μήπως φταίει το ότι οι μηχανισμοί ελέγχου είναι τόσο ανεξέλεγκτοι ώστε να καθίστανται αναποτελεσματικοί;
Η ίδια παθογένεια της κρατικής ανεπάρκειας είναι αυτή που τροφοδοτεί την ασυνειδησία του οδηγού, του εμπόρου, του δημοσίου υπαλλήλου, του φοροφυγά, του πολίτη. «Έλα μωρέ, ποιος θα το καταλάβει; Κι αν με πιάσουν, θα τη βρω την άκρη». Αυτό που με πολλές λέξεις προσπαθώ να πω, συμπύκνωσε σε μία φράση ο Αμερικανός αρθρογράφος Χ. Μένκεν: «Συνείδηση είναι η αίσθηση ότι κάποιος μας παρακολουθεί».
Προϋπόθεση της ύπαρξης συνείδησης είναι η παιδεία. Κάθε μορφής. Κι εκεί η πολιτεία έχει αποτύχει πλήρως (δίνοντας μάλιστα πρώτη το προς αποφυγήν παράδειγμα της ασυνειδησίας). Κι επειδή, κάτι μου λέει ότι αν αφεθούμε να παρακολουθήσουμε τους εαυτούς μας, θα κάνουμε τα στραβά μάτια, νομίζω ότι το ρόλο αυτόν θα πρέπει να τον αναλάβει κάποιος άλλος.
